Moran

W samym sercu " MAIOR POLONIA" - Wielkiej Polski położony jest unikatowy szlak- nazywany Szlakiem Piastowskim. Wśród setki innych szlaków ten jest wyjątkowy.
O jego niepowtarzalności świadczą zabytki kultury materialnej nagromadzone wzdłuż jego przebiegu. Zabytki od powstania polskiej państwowości, aż po czasy współczesne. Szlak przebiega przez dwie historyczne dzielnice Polski: Wielkopolskę i Kujawy.

Geneza jego sięga czasów przed powstaniem polskiej państwowości i powstała od imienia protoplasty pierwszej polskiej dynastii Piasta Kołodzieja, nazywanego Piastunem- nauczycielem. Mieszkał w okolicach dzisiejszej Kruszwicy i po usunięciu z tronu książęcego okrutnego księcia Popiela, zwanego Chwaściskiem, został wybrany księciem. Jego następcy tworzyli zręby polskiej państwowości. Ziemie leżące w obrębie Szlaku Piastowskiego były kolebką nowopowstającego państwa. To prawdopodobnie na Wyspie Ostrów Lednicki Książe Mieszko I przyjmuje chrzest, wprowadzając Polskę w orbitę wpływów kultury chrześcijańskiej.
Szlak rozpoczyna się w Poznaniu i dalej biegnie na północ przez:
- Pobiedziska, Moraczewo, Ostrów Lednicki, Gniezno
- Trzemeszno, Mogilno, Strzelno, Kruszwicę
- Inowrocław, Kościelec Kujawski, Pakość, Barcin
- Lubostroń, Żnin, Wenecję,  Biskupin
- Gąsawę, Marcinkowo Górne, Rogowo

Wzdłuż głównej osi szlaku skupione są inne bardzo ciekawe historycznie i krajobrazowo miejscowości: Uzarzewo, Wierzenica, Tuczno, Wronczyn, Pomarzanowice, Imielenko, Imielno, Imiołki, Łubowo, Czerniejewo, Giecz, Miłosław, Września, Grzybowo, Witkowo, Skorzęcin, Powidz, Małachowo, Kołaczkowo, Arcugowo, Niechanowo, Jankowo Dolne, Duszno, z najwyższym wzniesieniem (Wałem Wydartowskim), Wylatowo, Kwieciszewo, Sławsk Wielki, Kobylniki, Szarlej, Łojewo, Szymborze, Tupadła i Markowice oraz Waplewo, Piechcin i miejscowością Żnin Góra, Ryszewo, Gościeszyn, Kruchowo, Przyjma I i II, Niestronno, Bełki i Wieniec, Rzym, Łopienno, Mielno, Kłecko, Kiszkowo i Dąbrówka Kość.

Na szlaku usytuowane są trzy obiekty uznane za pomniki historii, są to:
- ruiny budowli na wyspie Ostrów Lednicki,
- Katedra w Gnieżnie (Matka Polskich Katedr,
- osada obronna ludów kultury łużyckiej / typu bagiennego/ sprzed 2744 lat w Biskupinie.

Te wymienione obiekty oraz zabytki z okresu romanizmu, takie jak: XII wieczne spiżowe Drzwi Gnieźnieńskie - z 18 scenami z życia św. Wojciecha, Bazylika w Trzemesznie, kościół poklasztorny, z podziemnymi kryptami w Mogilnie, słynne strzeleńskie kolumny, z rzeźbą figuralną, zachowana w doskonałym stanie Bazylika w Kruszwicy, kościół NMP, na Białej Górze w Inowrocławiu, oraz najstarszy w Polsce, wiejski kościół kamienny w Kościelcu Kuj. nadają tej ziemi niepowtarzalny wymiar historyczny.

Bogactwem tej krainy jest także przeogromne bogactwo krajobrazu i niespotykanych gdzie indziej atrakcji przyrodniczych.
Szlak Piastowski przebiega przez 2 pojezierza:
- poznańskie,
- gnieźnieńskie,
z ponad tysiącem jezior, głównie rynnowych-polodowcowych. Największe jezioro Pojezierza Gnieźnieńskiego, to Gopło w Kruszwicy (w średniowieczu nazywane Morzem Polaków). Duża ilość akwenów wodnych umożliwia uprawianie sportów wodnych, rekreacji i wypoczynku. Zagospodarowane brzegi jezior pozwalają na wypoczynek po całodziennym obcowaniu z historią i bezcennymi zabytkami.
Godne polecenia to miejscowości wypoczynkowe, takie jak: Powidz, Skorzęcin, Przyjezierze, Kruszwica i szereg innych. Położone na trasie szlaku parki krajobrazowe, z unikatowym bogactwem flory i fauny, dodatkowo  zachęcają do odwiedzenia tych stron.
Parki Krajobrazowe to:
- Puszcza Zielonka,
- Park Krajobrazowy Promno,
- Lednicki Park Krajobrazowy,
- Powidzki Park Krajobrazowy,
- Nadgoplański Park Krajobrazowy.

Zwiedzać Szlak Piastowski można na różne sposoby i w różnym wieku. Dla młodzieży szkół podstawowych celową wydaje się wizyta w " skansenie miniatur", pod Pobiedziskami, gdzie wstępnie zapoznają się z atrakcjami szlaku: budownictwem sakralnym, świeckim i innymi ciekawostkami tego jedynego w swoim rodzaju szlaku. To co niewątpliwie zainteresuje miłośników historii, architektury, archeologii, etnografii, ale i czystego powietrza i niczym nie zmąconej ciszy są również dodatkowe atrakcje, stworzone przez naturę i człowieka.

Do tych atrakcji należą zapewne: pojawiające się co roku na jednym z pól w Wylatowie piktogramy (do dzisiaj nie wyjaśnione źródło ich powstania), znajdujący się w tej miejscowości jedyny w Wielkopolsce drewniany kościół trójnawowy (spotyka się powszechnie w okolicach Tomaszowa Lubelskiego) , budowany z oporami punkt widokowy w Dusznie, z którego już dzisiaj można podziwiać panoramę Gniezna, Mogilna, Inowrocławia, Kruszwicy i kopuły Bazyliki w Licheniu, najdłuższa w Polsce kolej linowa transportująca rudę wapnia , na trasie Pakość-Strzelno. Udając się w okolice Wągrowca, przemierzając Szlak Cysterski obejrzyjmy jedyne w Polsce zjawisko skrzyżowania rzek (Wełny i Nielby), do niedawna określane zjawiskiem bifurkacji.

(źródło: http://www.szlakpiastowski.com.pl Organizacja Turystyczna "Szlak Piastowski"
ul. Rynek 14, 62-200 GNIEZNO)